Franz Kafka was here

Ένα σύντομο, άλλα όχι βιαστικό (βια ή βία, όποια μετάθεση του τονισμού κι αν επιλέγει κανείς, καταλήγουμε ωστόσο και πάλι στη στην πρωταρχική σχέση της βίας, είτε άμεσα είτε έμεσα, μέσω της βιασύνης η οποία «βιάζει» την όποια φαντασιακή ή μη σημασία του φαινομένου, προσπερνώντας τα σπαράγματα της μνήμης που αυτό φέρει στην σημασιολογική του συμπύκνωση, άρα απαλείφοντας την συνολική του σημασιολογία) πέρασμα από τα σοκάκια του Mala Strana ή της Stare Mesto. Απρίλιος μεν, αλλά όχι άνοιξη – με την έννοια εκείνου του μαγικού γλωσσικού σχηματισμού που συνθέτει το σημαίνον «Άνοιξη» με το σημαίνον «Πράγα». Λές και η σημασία ολόκληρη εξατμίστηκε  (ή μήπως εξορίστηκε;) από τις αναπαραστάσεις της. Μια για πάντα. Ψάχνοντας να ανακαλύψω έστω και μερικά απομεινάρια εκείνης της περίφημης άνοιξης διαπίστωσα πως μια απομυθοποιητική διαδικασία μπορεί να συντελείται δια μέσω όχι της εξάλειψης των μορφών που δημιούργησε μια εποχή, αλλά της τραβηγμένης απ’ την μύτη διατήρησής τους.  

Η Πράγα είναι ίσως η μόνη πόλη όπου δεν υφίσταται με κανένα τρόπο έλλειψη πολιτιστικής πολιτικής. Κάθε άλλο, ο σημαντικότατος πολιτισμός που διαθέτει αυτή η πόλη βρίσκεται παντού μέσα της. Βρίσκεται με την έννοια την χωρική: της θέσης. Κι ο τρόπος; Μα ο μόνος που διατίθεται: πώληση. Πολιτισμός προς πώληση και μάλιστα σε πολύ προσιτές τιμές. Μόλις 299 Κορώνες το μπλουζάκι με την φάτσα του (κυριώτερου εξαγώγιμου προϊόντος) Franz Kafka-Prague. Το ίδιο και οι κούπες, τα τραπουλόχαρτα και τα πατάκια μπάνιου.  

dsc016921

Το παράδοξο της υπόθεσης, ωστόσο, βρίσκεται στο γεγονός ότι η πόλη έχει διατηρήσει την ομορφιά της. Αν ξέρεις να παρατηρείς, δεν γίνεται να μην γοητευθείς από τα δρομάκια, κι ας καταλήγουν αυτά σε μια πλατεία τίγκα στις καφετέριες με τα πλαστικά τραπέζια και τον αμφισβητούμενα πόσιμο καφέ, απ’ αυτές που χρεώνουν ουσιαστικά το γεγονός ότι βρίσκεσαι σε μια ιστορική πλατεία της οποίας το ιστορικό νόημα οι ίδιες σιγά σιγά εξαλείφουν. Η γοητεία της πόλης όμως είναι εκεί, σε πείσμα όλων αυτών, μια γοητεία που – χωρίς να ξέρεις ακριβώς γιατί – μοιάζει μελαγχολική. Υποπτεύεσαι έτσι ότι ένα κομμάτι της ιστορίας της Πράγας πρέπει να έχει κατακάτσει σε κάποιο αδιέξοδο και να κρύβεται ακόμη εκεί. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η Ιστορία έχει φύγει, έχει προχωρήσει και οι Τσέχοι κλείνουν τα μάτια και προχωρούν και αυτοί, σχεδόν στα τυφλά, μαζί με την πόλη τους, βιαστικά (η βία που απογυμνώνει, που λέγαμε πιο πριν), παρασυρόμενοι. Διέγραψαν την περίοδο του κομμουνισμού από τη συλλογική μνήμη (με την έννοια ότι ακόμη δεν την επεξεργαστήκανε – ή δεν την πενθήσαν όπως θα έλεγε και ο Αρανίτσης – απλώς προτίμησαν να την θεωρήσουν ως το απόλυτο Κακό και να την ξορκίσουν), απονοηματοδότησαν τα γεγονότα και την δημιουργία εκείνων των λίγων μηνών του ’68 (κρατώντας μόνο τον δραματισμό της σοβιετικής εισβολής), μέχρι και που παρέλειψαν να αναφέρουν ότι εκείνος ο Κάφκα που με τόση περηφάνεια πουλάνε (είναι σχεδόν αστείο πως, αντίθετα, το όνομα Κούντερα δεν ακούγεται ποτέ ανοιχτά, δεν εμφανίζεται σε καμία προθήκη βιβλιοπωλείου) έγραφε στα Γερμανικά.

Έτσι, οι Τσέχοι συνεχίζουν, περιφέρονται στην ομορφιά της παλιάς Πράγας, παλεύουν να ενταχθούν στην ζώνη του Ευρώ, πίνουν εξαιρετική Pilsner σε εξαιρετικές ποσότητες, και αποφεύγουν επιμελώς να αναμετρηθούν με την Ιστορία όταν είναι πιο πρόσφατη των εκατό-εκατό πενήντα χρόνων.  Απο αυτό, θα ‘λεγα, προέρχεται  και η μελαγχολική γοητεία της παλιάς πόλης: Κράτησε την Αισθητική σε έναν βαθμό και πέταξε βιαστικά την Ιστορία στην λεκάνη της τουαλέτας μαζί με τα χαρτιά υγείας. Και ύστερα τράβηξε το καζανάκι βιαστικά.

dsc01826

Υ.Γ. Αυτά εν είδη πρώτων και αποσπασματικών σκέψεων. Επιφυλάσσομαι πάντως μέχρι την επιστροφή.

Υ.Γ2 Σε μια απέλπιδα προσπάθεια να παρατηρήσω τα πολιτικά τεκτενόμενα της σημερινής Τσεχίας, θυμήθηκα ένα σημείο απ’ την Αβάσταχτη Ελαφρότητα, όπου ο Κούντερα παραστατικότατα περιγράφει την εικόνα ενός κουρασμένου Ντούμπτσεκ που επιστρέφει απ’ την Μόσχα και με μεγάλο κόπο εκφωνεί ραδιοφωνικά τον ταπεινωτικό συμβιβασμό με την ηγεσία του Κόμματος. Κι έτσι, αυτόματα, πήγε το μυαλό μου στα κατ’ ημάς και στον δικό μας «κουρασμένο» μεγάλο ηγέτη (για κάποιον λόγο τον φαντάζομαι πάντα να φεύγει αγχωμένος και απογοητευμένος απ’ το υπουργικό συμβούλιο και να κατευθείνεται προς τον Μπαϊρακτάρη, να πνίξει τα σεκλέτια στο φαΐ). Το τραγικό και το κωμικό συναντιούνται για άλλη μια φορά….Κουίζ: Μαντέψτε ποιός πολιτικός αντιστοιχεί σε ποιά αισθητική έννοια.

Advertisements

~ από stavlos στο Απρίλιος 23, 2009.

4 Σχόλια to “Franz Kafka was here”

  1. Nolo contendere

  2. όσο κι αν πάσχισε να δώσει φωνή στα υβρίδια – στη Μεταμόρφωση, στη Ζοζεφίνα, στα όσα ζουν ανάμεσα – η Πράγμα με μικρά αντικείμενα στις αγορές – που ο Βάλτερ Μπενγιαμιν ένα-ένα θα σχολίαζε- ο Κάφκα υπάρχει ενώ ύμνησε το ανύπαρκτο…:):):) Σχετικά με τον ιδιαίτερο τρόπο που παρουσιάζεις την πόλη δεν έχω σε τίποτα να αντισταθώ/αντιμαχήσω/διαφωνήσω. Nolo contendere.

  3. εντυπώσεις ουσίας…

  4. http://dimentes12.blogspot.com/2011/06/blog-post_17.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: