Φιλιππικοί αντικαπνιστικοί ή η ενοχοποίηση της επιλογής

«Μεθοδικά μας στερούν το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμά μας στην αυτοκαταστροφή. Αντιταχθείτε στις στρατιές των πληκτικών υγειινιστών. Μέχρι στιγμής έχουν αποδειχθεί νικηφόρες. Ας προτάξουμε τα στήθη, δεν θα περάσουν!»

Mile Miliard

Έχει αποδειχθεί πλέον ότι το κάπνισμα είναι η βασικότερη αιτία των στατιστικών. Γεγονός που επιβεβαιώνεται άλλωστε και εμπειρικά από την διογκούμενη αντικαπνιστική υστερία, φαινόμενο αποκλειστικά χαρακτηριστικό του 21ου αιώνα. Πρόκειται για σημάδι ενός νεο-αυταρχικού καθεστώτος που προωθεί μια ιδιότυπη νέα αντίληψη του δημόσιου χώρου. Εντάξυ, τα μέτρα αναφορικά με την δημόσια υγεία παραδοσιακά εμπίπτουν στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής. Οι συγκεκριμένες όμως παρεμβάσεις των τελευταίων χρόνων γύρω απ’ το κάπνισμα εγείρουν ορισμένα ερωτήματα. Πρώτον, επανέρχεται ο πάγιος προβληματισμός γύρω από τα όρια και τις μεθόδους του κρατικού παρεμβατισμού. Δεύτερον, αναρωτιέται κανείς για την στοχοθέτηση τέτοιου είδους απαγορευτικών πολιτικών. Προσπαθούν, ίσως, να θεραπεύσουν προγραμματικά μια κοινωνία που «νοσεί»;

Δεν υπάρχει λόγος να επεκταθούμε εδώ στον αυταρχισμό και την αντιεπιστημονικότητα αυτών των πολιτικών. Ως προς την προστασία των μη καπνιστών, είναι, πιστεύω, πασιφανείς η ηλιθιότητα και η υποκρισία του επιχειρήματος, εφόσον αν ξεκινούσαμε να παραθέτουμε τους παθογενείς παράγοντες-προϊόντα της περίφημης ανάπτυξης (ειδικά ως προς την πιθανότητα πρόκλησης καρκίνου) – όπως διατροφή , ατμοσφαιρική ρύπανση, χωματερές, τρύπα του όζοντος, κεραίες κινητής τηλεφωνίας, στρες λόγω εντατικοποιημένων ρυθμών ζωής – τότε το παθητικό κάπνισμα θα βρισκόταν στους ουραγούς της λίστας.

Αυτό που ενδιαφέρει εδώ είναι η λογική που διαπερνά αυτήν την καινούρια αντίληψη. Η λογική που παραβλέπει το δικαίωμα των καπνιστών στην επιλογή του τρόπου ζωής τους. Και ας μην το ρίχνουμε όλο στην γνωστή ξενερουά βορειοευρωπαϊκή κουλτούρα, σε κρυόκωλους βερολινέζους, κρυφοstraight λονδρέζους και το σουηδικό μοντέλο, που σαμποτάρουν τα ελληνικά λεβέντικα ήθη. Ακόμα και η Κούβα – ναι η Κούβα – έχει απαγορεύσει το κάπνισμα σε εστιατόρια. Ιδού, λοιπόν ο «εργαλιακός ορθολογισμός», η κατά τον Weber κυριαρχική αξία της δυτικής αστική κοινωνίας, στην πλήρη ακμή του: οι ανάγκες της παραγωγικότητας δεν αφήνουν περιθώρια επιλογής, η κοινωνία πρέπει να είναι «υγειής» για να παράγει.

Φανταστείτε τώρα το εξής παράδοξο: Μπαίνει ο Camus σ’ ένα μπαρ κρατώντας – τι άλλο – ένα τσιγάρο ανάμεσα στα δάχτυλα και ο σερβιτόρος τον πληροφορεί πως μετά λύπης του δεν επιτρέπεται να το ανάψει εκεί. Για όποιον γνωρίζει την αδιάρρηκτη, μεταφυσική σχέση μεταξύ αλκοόλ και καπνού είναι φανερό, σε μια τέτοια στιγμή, το τι εννοούν οι χριστιανοί με την Αποκάλυψη. Ή τον ευδαιμονικό εκείνο μυστικισμό που σε κανένα ναρκωτικό δεν μπορεί να βρεθεί, παρά στην θρησκευτική διαύγεια της μοναδικής στιγμής του πρώτου πρωινού τσιγάρου, με μια κούπα καφέ το ξημέρωμα – πρωτογενής πρακτική του ανθρώπου από τότε που πωτοπροσπάθησε να πλησιάσει τον Θεό. Η ίδια η Πυθία έκανε γνωστό το χρησμό του καπνού. Για να μην μιλήσω φυσικά για την πιο εύγλωττη δικαίωση κάθε υλιστική θεωρίας, την μοναδική εκείνη σύσμειξη – αληθινό επίτευγμα της χημικής βιομηχανίας – πρωινού τσιγάρου και φραπέ και τα πληθωρικά της αποτελέσματα.

Ο υγειινισμός, λοιπον, ως αναδυόμενη σημασία της κοινωνίας. Προσκρόυει με εντυπωσιακή επιθετικότητα στον πυρήνα της έννοιας της ατομικής επιλογής. Η αυτοκτονία αποτελεί πλέον αδίκημα του ποινικού κώδικα επί ποινή προστίμου 3.000 €. Δεν εξοστρακίζεται το τσιγάρο μονάχα από μια σφαίρα της ζωής, την δημόσια. Ο δημόσιος χώρος είναι ο κατ’ εξοχήν χώρος έκφρασης της κοινωνίας, είτε αυτό που εκφράζεται νοείται ως συλλογική αξία είτε ώς κυρίαρχη ιδεολογία. Μέτρα όπως η απαγόρευση του καπνίσματος από δημόσια πάρκα (Νέα Υόρκη, Σαν φρανσίσκο) και παραλίες (Χαβάη), τοποθεσίες κάθε άλλο παρά αποπνικτικές, προτάσουν χωρίς προσχήματα την αντίληψη για την περιθωριοποίηση των καπνιστών, ήτοι ανθρώπων οι οποίοι συνειδητά επιλέγουν μιά «υπόσχεση της διακινδύνευσης» (Gilman – Xun), επιλέγουν την απόλαυση του στιγμιαίου και του παροντικού εν μέσω των συνεπειών της, ουσιαστικά την πρωταρχική επίλογή του Εφήμερου που η εβραϊκή μυθολογία αναπαρέστησε με τον μύθο της επιλογής των πρωτόπλαστων. Το δημόσιο συμφέρον, που νομιμοποιεί την εφαρμογή κάθε απαγορευτικής πρακτικής, συνίσταται πλέον μονάχα από την γνωστή και μη εξαιρετέα έννοια της «ασφάλειας» – σε μια νέα της έκφραση εδώ – και απεμπολεί το συμφέρον που πηγάζει από την αίρεση, καταφέρεται δε, όχι πια με προειδοποιητικές ταμπελίτσες για όσους «πεθαίνουν πρόωρα» και κινδυνεύνουν να μείνουν ανίκανοι, αλλά με μένος παρόμοιο με της Σάρα Τζέσσικα Πάρκερ που της κλέβουν τις καινούριες Prada γόβες της εναντίον αυτών που την απαξιώνουν, έστω και για λίγη νικοτίνη, με όλα τα αναμφισβήτητα βλαβερά της παρεπόμενα.

Αν ζούσε ο Φρόιντ μάλλον θα είχε έντονα αισθήματα ενοχικότητας αφού δεν έσβησε την πίπα του, προτίμησε τον καρκίνο. Δεν ωθώ στον καρκίνο, προς Θεού (πλάκα κάνω), ούτε τον δικαιολογώ με παραδοξολογίες. Εκείνο το προτίμησε υπογραμμίζω.

Το κείμενο είναι εμπνευσμένο από παλαιότερο άρθρο της Κατερίνας Σχινά στην Ελευθεροτυπία.

Advertisements

~ από stavlos στο Ιουνίου 26, 2008.

3 Σχόλια to “Φιλιππικοί αντικαπνιστικοί ή η ενοχοποίηση της επιλογής”

  1. Δεν ξέρω ποιός από τους δυό σας το έγραψε αυτό αλλά πιστεύω ότι παραλείψατε μία πτυχή επιτηδευμένα λόγω του ηλίθιου καθωσπρεπεισμού σας.το χέσιμο μετά τον φραπέ και το τσιγάρο νομίζω ότι είναι από τους ακρογονιαίους λίθους του πολιτισμού της γενιάς μας.είναι το αίσθημα της απελευθέρωσης σε ένα μη ταξικό πλαίσιο καθώς και ο προλετάριος αλλά και ο γιάπης το αισθάνονται ακριβώς με την ίδια απόλαυση.είναι μιά έφοδος όχι προς μόνο προς τον ουρανό αλλά προς την ίδια την απελευθέρωση του είναι.Μια συμβουλή:δοκιμάστε να ακούσετε brian ferry κατά την διάρκεια της αφόδευσης….Μαγεία………

  2. Ωραια τα επιχειρηματα σας βρωμοκαπνιστες αλλα ευτυχως υπαρχει κρατος! Δεν θα ανεχτουμε πλεον τον καρκινο σας, την επιλογη σας, χωρις την εγκριση μας. Η ατυπη δικτατοριας σας ελπιζω να μπει για παντα στο χρονοντουλαπο της ιστοριας. Παλι καλα που η κυβερνηση μας νοιαζεται εστω και λιγο για την μεγαλη πλειοψηφια της κοινωνιας.
    Επισης αν δεν εισαι υγιής για να παραξεις εισαι καταδικασμένος να πεθανεις και να παρεις μαζι σου και ολους οσυς εξαρτωνται απο την δουλεια σου για να ζησουν. Οσο για την ψευδο αυτοκτονικες τασεις «spare me the bollocks». Το μονο που χανεται ειναι η δυνατοτητα επιβολης του θελω σας πανω στα υπολοιπα ατομα τα οποια δεν αποτελουν κοινωνοι της «μαγκιας» σας. Αν γουσταρεις θανατο κοψε τις φλεβες σου που ειναι υγιεινο και για μας ψευτοιδεολογε…

  3. Μάλιστα (Μεγ)αλέξανδρε…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: