L’ amant

duras2.gif

Το κορίτσι της Σαϊγκόν – δεκαπεντέμισυ χρονών – στέκεται στην κουπαστή του ποταμόπλοιου που διασχίζει τον Μεκόνγκ. Το πρόσωπο βαμένο αδέξια, με τα παιδικά της στήθη και τους αγκώνες ακουμπησμένους στην κουπαστή, φοράει ένα ανδρικό καπέλο με μεγάλο μπορ, λαμέ χρυσαφένια παπούτσια και λέγεται Μarguerite Donnadieu. Χρόνια αργότερα θα αλλάξει το επώνυμό της σε Duras.

Τα ίδια εμπειρικά μοτίβα που συναντά κανείς και σε άλλα έργα της Duras υπάρχουν, ή καλύτερα κυριαρχούν, σ’ αυτό το βιβλίο. Ο εραστής της Σαϊγκόν, η μητέρα, τα αδέρφια, το κορίτσι που ξέρει ότι μεγαλώνοντας θα γράψει, απλώς γιατί δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Ο εραστής, περισσότερο από αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, είναι η ίδια η Duras που διηγείται αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια στην Ινδοκίνα. Και δεν είναι μια αυτοβιογραφία ακριβώς επειδή είναι μια παράθεση, μια συλλογή αναμνήσεων. Αναμνήσεις που κινούνται στο χαρτί, όχι με τον γραμμικό τρόπο της εξιστόρισης γεγονότων, αλλά όπως η κίνησή τους υπαγορεύεται από το συναίσθημα. Γι’ αυτό και είναι τα συναισθήματα που διαμορφώνουν αυτό το βιβλίο. Είναι η παθολογική σχέση με την μητέρα, η αγάπη, το μίσος, ο φόβος, η τρέλα της. Είναι η συγκρουσιακή σχέση με την επιβλητική φιγούρα του μεγάλου αδελφού και η ξαφνική απώλεια του μικρού. Η σιωπή ανάμεσα στην οικογένεια. Είναι η ξαφνική ανακάλυψη της σεξουαλικότητας, η εξερεύνηση της επιθυμίας και η εκτόνωση του πόθου. Είναι, τέλος, η ανάγκη της αφήγησης, η ακατάσβεστη ανάγκη του διημιουργού για μετατροπή της εμπειρίας, των αναμνήσεων, της ίδιας της ζωής σε έντεχνο λόγο.

Το ότι, άλλωστε, η συγγραφέας άλλοτε πρωταγωνιστεί η ίδια, άλλοτε ερμηνεύει κι άλλοτε απλώς παρατηρεί την ανήλικη γυναίκα που κάποτε υπήρξε, ότι άλλοτε μιλά για το παιδικό παρελθον σε παροντικό χρόνο και άλλοτε συνειρμικά πηδάει στην ύστερη ζωή της στο Παρίσι, επιβεβαιώνει την άποψη ότι το βιβλίο δεν αποτελεί μια απόπειρα αυτοβιογράφησης.

duras2.jpg

«Στις ιστορίες των βιβλίων μου που αναφέρονται στην παιδική μου ηλικία, δεν ξέρω πια τι παρέλειψα να πω και τι είπα, θαρρώ πως μίλησα για την αγάπη μας στη μάνα, αλλά δεν ξέρω αν αναφέρθηκα στο μίσος που τρέφαμε γι’ αυτήν, δεν ξέρω αν μίλησα για το πόσο αγαπιόμασταν μεταξύ μας, και πόσο μισούσαμε ο ένας τον άλλον, παγιδευμένοι στην κοινή μας ιστορία των ερειπίων και του θανάτου, την ιστορία αυτής της οικογένειας σ’ όλες της τις εκφάνσεις, τόσο στην αγάπη όσο και στο μίσος, που ακόμη δεν μπορώ να κατανοήσω και την κουβαλώ κρυμμένη βαθειά στην σάρκα μου, τυφλή όπως το βρέφος την πρώτη μέρα της ζωής του. Είναι το κατώφλι της σιωπής. Αυτό που ακολουθεί είναι ακριβώς η σιωπή, η αργή, βασανιστική δουλειά που θα κρατήσει για όλη μου τη ζωή. Βρίκομαι ακόμα εδώ, μπροστά σ’ αυτά τα δαιμονισμένα παιδιά, στην ίδια απόσταση από το μυστήριο. Δεν έγραψα ποτέ, νόμισα ότι έγραψα, δεν αγάπησα ποτέ, νόμισα ότι αγάπησα. Δεν έκανα ποτέ τίποτ’ άλλο από το να περιμένω μπροστά στην κλειστή πόρτα.»

Advertisements

~ από stavlos στο Μαρτίου 22, 2008.

2 Σχόλια to “L’ amant”

  1. Έχω αρκετά βιβλία της αλλά ακόμα δεν έχω διαβάσει κανένα της …
    Είχα δει την ομώνυμη ταινία αλλά δεν μου άρεσε , ίσως τελικά να μην είχε και μεγάλη σχέση με το βιβλίο.Η κριτική-παρουσίασή σου δείχνει ότι το βιβλίο είναι κάτι τελείως διαφορετικό .

  2. Nαι, συμφωνώ πως η ταινία (αν και άντεξα να δω μόνο λίγο παραπάνω από την μισή) ήταν αρκετά κουραστική, ακολουθώντας έναν μονότονο, υποτονικό ρυθμό, ενώ δεν κατάφερε να αποδώσει ούτε τον ρυθμό ούτε το περιεχόμενο του βιβλίου – υπό την έννοια ότι η ταινία ουσιαστικά επικεντρώνει στην ερωτική σχέση, την οποία πραγματεύεται με αρκετά κοινότυπο τρόπο, και παραγκωνίζει αρκετά τις υπόλοιπες σχέσεις που περιγράφει η Ντυράς. Πέρα απ’ αυτό, «Ο εραστής» είναι ένα βιβλίο στο οποίο κυριαρχεί η τάση για εμβάθυνση και η ερμηνεία των συναισθημάτων, των σχέσεων και εν γένει η προσωπική αντίληψη και κατανόηση του κόσμου από την συγγραφέα. Ίσως να έχω άδικο, αλλά η άποψή μου είναι ότι ο κινηματογράφος είναι ένα μέσο το οποίο αδυνατεί να απόδώσει αυτά τα στοιχεία σε ικανοποιητικό βαθμό. Αδυνατεί ίσως και να φτάσει σε τέτοιο ερμηνευτικό βάθος (αν και δεν κόβω και τον λαιμό μου γι’ αυτό). Παρόμοια πάντως εντύπωση μου είχε δώσει και η μεταφορά του «Εραστή της Λαίδης Τσάτερλυ» που είδα πέρσυ στο φεστιβάλ γαλλικού κινηματογράφου. Τι να πω, ίσως τελικά να το έχουνε όλες οι ταινίες που μιλάν για εραστές…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: