Πως να γίνετε Χέμινγουεη με τρια απλά βήματα

hemingway.jpgΟ λογιωτατισμός ήταν πάντα κυρίαρχο χαρακτηριστικό και οπτική του ελληνικού κατεστημένου των γραμμάτων. Σε κάθε εποχή. Σήμερα το μαθαίνουμε από τα σχολικά κιόλας χρόνια, όταν τα παιδιά διδάσκονται με τόση επιμονή και ευφράδεια ότι η λογοτεχνία είναι μια χοντρή υστερικιά κυρία γεμάτη δυσνόητες ψυχολογικές εμμονές και νευρώσεις, όπως δομή, καλλολογικά στοιχεία, μοτίβα, συμβολισμοί(συνήθως ανύπαρκτοι), αφηγηματικός χρόνος, προοικονομία, εγκιβωτισμός, κιβωτός του Νώε, η γωνία του αφηγητή και ο μπερντές του καραγκιόζη. Συνήθως, φεύγοντας πλέον απ’ το σχολείο, οι πρώην μαθητές διατηρούν την γοητευτική εικόνα της λογοτεχνίας, κατά την οποία η έννοια ταυτίζεται στο μυαλό τους με μια συγκεκριμένη καθηγήτρια ηλικιακά προσδιορισμένη μεταξύ εμμηνόπαυσης και τάφου.

Κάπως έτσι εντυπώνεται σήμερα στη ελληνική κοινωνία η ιδέα πως τα δημιουργήματα του γραπτού λόγου – αν δεν είναι εμπορικά μυθιστορήματα της σειράς ή λογαριασμοί της ΔΕΗ – είναι πολύπλοκοι φορείς ακατανόητων και κουλτουριάρικων εννοιών, χρήσιμα μόνο για να στολίζουν τις προθήκες του σαλονιού για την περίπτωση επισκέψεων( μην μας πουν και τελείως βλάχους) ή για να παίρνουν οι φιλόλογοι διδακτορικά κι έτσι να μειώνεται η ανεργία (!).

Καθώς λοιπόν διαιωνίζονται τέτοιου είδους αντιλήψεις, αρχίζει να παρατηρείται στην ευρύτερη περιοχή ένα σχετικά καινούριο για τα εγχώρια δεδομένα φαινόμενο: η δημιουργία εργαστηρίων δημιουργικής γραφής. Φαινόμενο που ενδημεί στην Ευρώπη και την Αμερική εδώ και δεκαετίες, έχει εμφανιστεί και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και μάλιστα αποκτά αυξανόμενη δημοτικότητα. Τα σεμινάρια συγγραφής αποτελούνται από σειρά μαθημάτων από καταξιωμένους συγγραφείς, κριτικούς, θεωρητικούς της πεζογραφίας και της ποίησης και λοιπούς κατέχοντες το Φως και τη Γνώση της μυστικής αδελφότητας του λόγου. Περιλλαμβάνουν μαθήματα πάνω στην έκφραση, την διατύπωση, το ύφος, τις αφηγηματικές τεχνικές, τη δόμηση του κειμένου, καθώς και την εμβάθυνση σε κείμενα γνωστών συγγραφέων, αλλά και εργασίες συγγραφής κάθε είδους πεζού λόγου. Κι όλα αυτά σε πολύ φιλικές τιμές. Η μαθητεία σε ένα τέτοιο εργαστήρι εγγυάται απόλυτη επιτυχία στον τομέα της συγγραφής μεξικάνικων σήριαλ και προσφέρει τις βάσεις για την κατανόηση των υπαρξιακών διαδρομών λογοτεχνικών αρχετύπων, όπως ο Μπλεκ και ο Ιζνογκούντ, υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής θεώρησης του Κίργκεγκαρντ.

Σε μια χώρα που δεν υφίσταται η διδασκαλία της λογοτεχνίας ως αυτόνομου αντικειμένου σε κανένα κρατικό ίδρυμα ανώτατης ή ανώτερης εκπαίδευσης, που η λογοτεχνία υπάρχει μονάχα ως αποστειρωμένο αντικείμενο μελέτης της φιλολογίας, σε μια χώρα που η ιστορία και η θεωρία της τέχνης περιέχονταν μέχρι πολύ πρόσφατα ως παρακλάδια μόνο άλλων, καμια φορά όχι και τόσο παρεμφερών, σχολών.Τα εργαστήρια δημιουργικής γραφής ήρθαν να καλύψουν τον βαθύ ελλειματικό χαρακτήρα της εγχώριας λογοτεχνικής (κυρίως πεζογραφικής) παραγωγής. Διότι, σύμφωνα με τις σχετικές στατιστικές, η εν λόγω παραγωγή είναι τόσο ελλειματική ώστε περισσότερος κόσμος γράφει παρά διαβάζει σήμερα! Μάλλον τα επίπεδα της ανάγκης για υστεροφημία προσπαθούν να αντικαταστήσουν τα – ιδιαιτέρως πεσμένα σύμφωνα με άλλες στατιστικές – επίπεδα τεστοστερόνης. Μόνο που δεν ξέρουν όλοι πως να κατακτήσουν την υστεροφημία αυτή κι έτσι καταφεύγουν σε ανάλογα μαθήματα και προσπαθούνε να αγοράσουνε την “φώτιση”, καταβάλοντας, φυσικά, τα αντίστοιχα δίδακτρα. 

Η υπαρξιακές αγωνίες δεν αγοράζονται με δόσεις, η αφηγηματική τεχνική δεν κυκλοφορεί σε κονσέρβα στα ράφια του σούπερ μάρκετ και πάντως, σίγουρα, την έντεχνη έκφραση δεν μπορείς να τη χρεώσεις στην πιστωτική σου κάρτα. Το μυθιστόρημα είναι η τέχνη που φτάνει “στην καρδιά των πραγμάτων”, που σκίζει τον “πέπλο” των προκαταλήψεων γύρω από την ύπαρξη και τον κόσμο, λέει ο Κούντερα. Και το πως φτάνει ο συγγραφέας εκεί είναι μάλλον κομματάκι δύσκολο να διδαχτεί. Εκτός εάν κάποιος ακόμη σοφολογιώτατος φιλόλογος διατύπωσε την θεωρία περί της αφηγηματικής τεχνικής της κατανόησης της ύπαρξης και την προσφέρει κι αυτήν σε τρημηνιαίους κύκλους σεμιναρίων, σε πακέτο προσφοράς δύο σε ένα: “Η συγγραφή αριστουργημάτων σε συνάρτηση με την θέση του αντίχειρα στο μολύβι” και δώρο “Πως να γίνετε Χέμινγουεϊ με τρία απλά βήματα”.    

Υ.Γ. Η μοντέρνα λογοτεχνία (του τύπου εργαστήρι δημιουργηκής γραφής), στο μεγαλύτερο μέρος της, προιόν πατροναρισμένης γραφής και μπετόν αρμέ δομής, με κολωνακιότικη αισθητική και ανησυχίες χρυσόψαρου: προσφέρει στον αναγνώστη μια δεισδυτική ματιά σε ήρωες ανύπαρκτου ψυχισμού και μια προτώγνωρη φιλοσοφική διαδρομή Παγκράτι-Κολιάτσου…

Advertisements

~ από stavlos στο Μαρτίου 14, 2008.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: